• Nieuws
Onderwijs: Betrokkenheid van gemeente bij basisscholen heeft veel opgeleverd.
​​Het gemeentebestuur wil stoppen met de kwaliteitsaanpak van het basisonderwijs, zoals die door het vorige college is begonnen. Toch waren de resultaten goed, stellen drie basisschooldirecteuren.

Verschenen in Het Parool, 5 november 2014 

Onder de naam Kwaliteitsaanpak basisscholen Amsterdam (KBA) heeft de gemeente vier jaar geïnvesteerd in de kwaliteit van het basisonderwijs. Wat heeft deze investering opgeleverd?

Als je de berichtgeving mag geloven niet veel. Begin dit jaar verscheen een vernietigend rapport

van het Centraal Planbureau; de aanpak zou averechts werken en de Cito-scores van Amsterdamse leerlingen zouden slechter zijn dan de scores buiten de stad. Vorige maand kwam daar nog bij dat er te veel geld zou zijn uitgegeven aan externe inhuur, geld dat volgens sommigen beter had kunnen worden besteed aan investeringen in het onderwijs.

Als directeuren van verschillende basisscholen in Amsterdam vinden wij het hoog tijd voor een tegengeluid. De kwaliteitsaanpak heeft wel degelijk resultaat opgeleverd. Het onderwijs in onze stad is verbeterd, leraren zijn gegroeid in hun professionele rol, leerlingen zijn gelukkiger op school én presteren beter.

Een buitenkans om je als leraar en als school verder te ontwikkelen, zo kijken velen van ons achteraf terug op het kwaliteitstraject. Het tweejarige proces startte op elke deelnemende school met een kwaliteitsanalyse door externe onderwijsexperts. Die vormde de basis voor een verbeterplan van de school zelf, opgesteld door het team onder leiding van de directeur. Een plan met zinvolle en haalbare verbeteringen, die tijdens de hele uitvoering voortdurend werden geëvalueerd.

De rol van de onafhankelijke experts was daarin cruciaal; zij voorzagen de scholen van kritische feedback, gaven adviezen en dachten mee. Op sommige scholen werden nieuwe methodes ingevoerd. Op andere was er intensieve begeleiding door orthopedagogen en werd de zorgstructuur aangepast. Investeren in de onderwijskwaliteit is maatwerk, en het traject zag er dan ook op elke school anders uit.

De grootste winst van de kwaliteitsaanpak is dat onze focus verschoven is. Verschoven van de mogelijkheden van het kind naar de vaardigheden van de leerkracht. Waar we voorheen vaak keken naar wat de leerling wel of niet zou kunnen, kijken we nu naar ons eigen handelen. Wat kunnen wij aanpassen, zodat een leerling de lesstof wél begrijpt? Dit proces is niet altijd makkelijk geweest.

Leraar zijn is een emotioneel beroep. Het heeft met het voor veel mensen meest dierbare te maken, namelijk kinderen. En de motivatie van elke leerkracht is die kinderen verder te brengen. Als je dan door een kwaliteitstraject gedwongen wordt je rol daarin onder de loep te nemen, en ontdekt dat je het niet altijd goed hebt gedaan, kan dat pijn doen. Tegelijk opent het je ogen voor het feit dat jij als leraar het verschil maakt, dat jouw keuzes voor de klas ertoe doen.

Er zijn bijna geen zwakke scholen meer in Amsterdam. De verbeteringen gaan diep en raken niet alleen aan de manier waarop we onderwijs geven, maar ook hoe onze schoolorganisatie eruitziet. We hebben geleerd kritisch te zijn op onszelf en elkaar feedback te geven. We weten nu hoe we elkaars expertise in kunnen zetten voor de optimale ontwikkeling van onze leerlingen. We passen ons onderwijs beter aan op hun leerbehoefte. We dragen hen bij de overgang naar een volgende groep nauwkeuriger aan elkaar over, zodat kinderen hun hele schooltijd beter in beeld blijven.

Zie je dat binnen twee of drie jaar terug in de Cito-scores? Op sommige scholen wel, op andere scholen is meer tijd nodig. Wat ertoe doet is dat we door de kwaliteitsaanpak blijven monitoren of we goed onderwijs geven. Die controle zit nu verweven in onze schoolorganisatie, en daar profiteren leerkrachten én leerlingen van. Het heeft tijd, energie, en ja, ook geld gekost. Maar wij zien dagelijks wat het ons heeft opgeleverd: ouders die meer vertrouwen hebben in de school, leerlingen die beter onderwijs krijgen, leraren die zich zekerder voelen in hun professionele rol. Dát is de winst van het KBA-traject, en daar zullen we in Amsterdam nog vele jaren de vruchten van plukken.

Swaan Rutten (directeur De Achthoek, oud-directeur Oranje Nassauschool), Tamar Süss (directeur De Scholekster) en Justa Heijm (directeur De Driemaster)